De productie van risico in vermogensbeheer

Institutionele beleggers selecteren welke onzekerheid als risico zichtbaar wordt, transformeren haar in bestuurbare en belegbare objecten, verdelen haar over verschillende dragers en kunnen haar door gecoördineerd gedrag versterken. Zij dragen risico niet alleen, zij produceren het.

In deze oratie laat ik zien dat institutioneel vermogensbeheer geen gesloten optimalisatieprobleem is, maar een gelaagde open probleemstructuur. Niet alleen de eindbelegger, maar elke schakel in de keten moet onder onzekerheid, beperkingen en verantwoordingsdruk tot een voorlopig verdedigbare keuze komen. Daardoor is de prijs van risico niet alleen een uitkomst van niet diversifieerbare risicopremies en voorkeuren, maar ook van institutionele architectuur, intermediaire fricties, relationele inbedding en de gedeelde modellen die gedrag coördineren. Aan een van die mechanismen heb ik een naam gegeven. De uitlegbaarheidspremie is de hypothese dat het systeem niet alleen het dragen van risico beloont, maar ook het vermogen om een keuze te verantwoorden. Dit niet omdat een belegging illiquide of complex is. Het is omdat zij moeilijk te verantwoorden is binnen de keten van mandaten, rapportages en toezicht.

Mijn inzet is om asset pricing en investment management juist daar in elkaar te laten grijpen: beter begrijpen hoe risico institutioneel wordt geproduceerd, geprijsd en gelegitimeerd, en welke kaders nodig zijn om daarover verdedigbaar te oordelen. In een sector waarin keuzes op grote schaal kapitaal alloceren en vertrouwen raken, is de centrale opgave niet optimaliseren, maar verdedigbaar kiezen. Dit met grip op de keten waarin onzekerheid wordt vertaald naar prijs, allocatie en uitleg. Die opgave werk ik de komende jaren uit langs drie sporen: in onderzoek naar de productie en beprijzing van risico in de institutionele keten, in onderwijs dat studenten leert het landschap te lezen voordat zij optimaliseren, en in de verbinding tussen wetenschap en beleggingspraktijk.

Ontwerp en opmaak: LINE UP boek en media bv | Riëtte van Zwol, Jort Haan
Fotograaf portretfoto: Patrick Meijboom (https://www.fotografie-lijsten.nl/)

Uitgegeven door University of Groningen Press
Broerstraat 4
9712 CP Groningen
https://ugp.rug.nl/